Portal naukowy

Genetyczna predyspozycja do uzależnienia: co pokazują badania bliźniąt i rodzin

4 października 2026ok. 16 minutautor: zespół redakcyjny i ekspertów mybody®x

Genetische Veranlagung für Sucht: Was Zwillings- und Familienstudien zeigen

Najważniejsze informacje

Predyspozycja do uzależnienia jest częściowo dziedziczna: metaanaliza szacuje dziedziczność zaburzenia związanego z używaniem alkoholu na 0,49, czyli około 50 procent (Verhulst i in., 2015). Szacunek ten dotyczy populacji i nie mówi, jaka część uzależnienia u konkretnej osoby wynika z genów. Z definicji uzależnienie wynika ze współdziałania genów i środowiska (Ducci i Goldman, 2012).

Badania bliźniąt i adopcyjne szacują, w jakim stopniu geny wyjaśniają różnice w populacji (Verhulst i in., 2015).

Wariant rs1051730 w genie CHRNA3 wiąże się na poziomie grupy z ilością wypalanych papierosów i uzależnieniem od nikotyny u osób pochodzenia europejskiego (Thorgeirsson i in., 2008).

Znanych wariantów genetycznych, które mogłyby uzasadniać takie przewidywanie, jest niewiele i wyjaśniają one tylko niewielką część podatności genetycznej (Ducci i Goldman, 2012).

W tym artykule

Czy uzależnienie jest dziedziczne?

Częściowo: według metaanalizy, czyli łącznej analizy wcześniej opublikowanych badań, zaburzenie związane z używaniem alkoholu jest dziedziczne w około połowie (Verhulst i in., 2015). Jednocześnie uzależnienia z definicji wynikają ze współdziałania genów i środowiska (Ducci i Goldman, 2012).

Za poszukiwaniem genetycznej predyspozycji do uzależnienia kryje się osobiste pytanie, na przykład o ojca, który pił, albo o własny wieczorny kieliszek. Informacja, że „w około połowie jest dziedziczna” (Verhulst i in., 2015), może wtedy brzmieć jak prognoza na własne życie. Nie to jednak oznacza.

Dziedziczność jest, według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021), miarą dotyczącą populacji w określonym środowisku. Nie mówi, jaka część danej cechy u konkretnej osoby wynika z genów (NLM, 2021). Nie jest osobistą prognozą, nawet jeśli jedno z rodziców było uzależnione.

Warto przyjrzeć się bliżej także temu, czego dotyczy ta liczba. Metaanaliza dotyczyła zaburzenia związanego z używaniem alkoholu (Verhulst i in., 2015), a ten fachowy termin ma szersze znaczenie niż uzależnienie. Kto powołuje się na połowę wyniku metaanalizy Verhulsta i in. (2015), mówi więc o szerszym zjawisku niż uzależnienie w wąskim znaczeniu.

Dowody pochodzą z dwóch źródeł. Badania bliźniąt i adopcyjne pozwalają oszacować, w jakim stopniu geny wyjaśniają różnice w populacji; badania adopcyjne obejmują osoby, które nie dorastały z biologicznymi rodzicami. Badania asocjacyjne w genetyce poszukują pojedynczych wariantów w materiale genetycznym, które są powiązane z daną cechą w określonej grupie. Oba rodzaje badań opisują grupy, a nie pojedyncze osoby.

Najważniejsze

Dziedziczność opisuje różnice w populacji, a nie przyszłość konkretnej osoby.

Co oznacza dziedziczność w przypadku uzależnienia?

Według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) dziedziczność, fachowo nazywana heritabilnością, mierzy, jak dobrze różnice w genach ludzi wyjaśniają różnice w danej cesze. Jej wartości mieszczą się w przedziale od zera do jednego (NLM, 2021).

Według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) wartość 0,7 nie oznacza, że geny odpowiadają za daną cechę w 70 procentach. Oznacza, że 70 procent zmienności tej cechy w populacji, czyli różnic między poszczególnymi osobami, wynika z różnic genetycznych (NLM, 2021). Innymi słowy, wartość 0,49 dla zaburzenia związanego z używaniem alkoholu (Verhulst i in., 2015) odnosi się do badanych populacji, a nie do udziału genów w historii życia konkretnej osoby.

Porównanie bliźniąt pokazuje, skąd pochodzą takie szacunki. Bliźnięta jednojajowe niemal nie różnią się DNA, natomiast bliźnięta dwujajowe mają średnio 50 procent wspólnego DNA, według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021). Jeśli dana cecha jest bardziej podobna u bliźniąt jednojajowych niż u dwujajowych, które dorastały razem w tym samym środowisku, czynniki genetyczne prawdopodobnie odgrywają w tej cesze istotną rolę (NLM, 2021).

Według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) większość złożonych cech u ludzi ma umiarkowaną dziedziczność, co wskazuje na współdziałanie czynników genetycznych i środowiska. Ta sama zasada interpretacji dotyczy innych cech, na przykład pytania, czy charakter i osobowość są dziedziczne.

Dziedziczne nie znaczy też tego samego co rodzinne (NLM, 2021). To, co powtarza się w rodzinie, może mieć związek również z tym, co jej członkowie dzielą ze sobą. W przypadku uzależnień tę kwestię omówiono szczegółowo w rozdziale o środowisku i genach.

Potwierdzona lokalizacja

„Oszacowanie odziedziczalności danej cechy dotyczy populacji w określonym środowisku i może się zmieniać z czasem, jeśli zmienią się warunki”.

Narodowa Biblioteka Medyczna (NLM), MedlinePlus Genetics
Czym jest odziedziczalność?, 2021 · przekład z języka angielskiego

W odniesieniu do uzależnień zdanie to oznacza, że liczby z badań dotyczą badanych grup oraz warunków, w jakich je badano.

Co pokazują badania bliźniąt i badania adopcyjne dotyczące uzależnień?

Pokazują one, że geny wyjaśniają część różnic w podatności: w badaniach bliźniąt odziedziczalność uzależnień waha się od 0,39 w przypadku halucynogenów do 0,72 w przypadku kokainy (Ducci i Goldman, 2012). Halucynogeny to narkotyki zmieniające postrzeganie.

W przypadku zaburzeń związanych z używaniem alkoholu Verhulst i in. (2015) wyszukali wszystkie niezależne badania bliźniąt i badania adopcyjne; znaleźli 12 badań bliźniąt i 5 badań adopcyjnych (Verhulst i in., 2015). W ich metaanalizie najlepsze oszacowanie odziedziczalności wyniosło 0,49 (Verhulst i in., 2015).

Autorzy oszacowali także udział wspólnego środowiska, czyli tego, co łączy osoby dorastające w tej samej rodzinie: wyniósł on 0,10 (Verhulst i in., 2015). Ich wniosek brzmi: zaburzenia związane z używaniem alkoholu są w około 50 procentach dziedziczne, a wpływ wspólnego środowiska jest umiarkowany (Verhulst i in., 2015).

Metaanaliza zaburzeń związanych z używaniem alkoholu

12

W analizie uwzględniono badania bliźniąt (Verhulst i in., 2015).

5

Uwzględniono także badania adopcyjne (Verhulst i in., 2015).

0,49

najlepsze oszacowanie odziedziczalności, około 50 procent w badanych populacjach (Verhulst i in., 2015).

Źródło: Verhulst i in., Psychological Medicine, 2015

W odniesieniu do palenia dostępna jest metaanaliza badań bliźniąt, która osobno analizuje dwa etapy: rozpoczęcie palenia na podstawie 6 badań oraz kontynuowanie palenia na podstawie 10 badań (Li i in., 2003). Odziedziczalność rozpoczęcia palenia wynosiła 0,37 u mężczyzn i 0,55 u kobiet (Li i in., 2003). W przypadku kontynuowania palenia wynosiła 0,59 u mężczyzn i 0,46 u kobiet (Li i in., 2003).

Mierzono w ten sposób zachowania związane z paleniem. Uzależnienie od nikotyny według kryteriów diagnostycznych to coś innego, a analiza opiera się wyłącznie na badaniach bliźniąt (Li i in., 2003). Tabela zestawia te wartości, podając dla każdej cechę, która była faktycznie mierzona.

Odziedziczalność według cechy (Verhulst i in., 2015; Li i in., 2003; Ducci i Goldman, 2012)

Cecha Dziedziczność Badanie
Zaburzenie związane z używaniem alkoholu, pojęcie szersze niż uzależnienie 0,49, czyli około 50 procent (Verhulst i in., 2015) Metaanaliza obejmująca 12 badań bliźniąt i 5 badań adopcyjnych (Verhulst i in., 2015)
Rozpoczęcie palenia, czyli zapalenie po raz pierwszy Mężczyźni: 0,37, kobiety: 0,55 (Li i in., 2003) Metaanaliza obejmująca wyłącznie badania bliźniąt (Li i in., 2003)
Kontynuowanie palenia, czyli pozostanie przy nałogu Mężczyźni: 0,59, kobiety: 0,46 (Li i in., 2003) Metaanaliza obejmująca wyłącznie badania bliźniąt (Li i in., 2003)
Uzależnienia ogółem Od 0,39 w przypadku halucynogenów do 0,72 w przypadku kokainy (Ducci i Goldman, 2012) Przegląd badań bliźniąt (Ducci i Goldman, 2012)

Jak środowisko i geny współdziałają w przypadku uzależnienia?

Z definicji uzależnienia są wynikiem współdziałania genów i środowiska (Ducci i Goldman, 2012). Badania bliźniąt wskazują, że geny wpływają na każdy etap, od rozpoczęcia po uzależnienie, choć być może na każdym z nich działają inne geny (Ducci i Goldman, 2012).

Mężczyzna ze szklanką wody

Ducci i Goldman (2012) opisują uzależnienia jako zaburzenia, na które częściowo wpływają świadome wybory, a częściowo wrodzone predyspozycje. Zgodnie z ich ujęciem o pozostałej części decydują doświadczenia środowiskowe. Dlatego ten, kto patrzy wyłącznie na geny, widzi tylko fragment obrazu.

Li i in. (2003) podsumowują wyniki badań bliźniąt dotyczących palenia w następujący sposób: geny i środowisko odgrywają istotną i mniej więcej równą rolę w rozpoczęciu i kontynuowaniu palenia. Szala nie przechyla się więc wyłącznie na stronę genów.

W przypadku zaburzenia związanego z używaniem alkoholu udział wspólnego środowiska wynosił 0,10 (Verhulst i in., 2015). To mniej niż udział genetyczny, ale nie zero. Autorzy uznają to za wskazówkę, że czynniki środowiskowe również przyczyniają się do częstszego występowania zaburzenia w rodzinach (Verhulst i in., 2015). Właśnie tu widać różnicę między dziedzicznością a wpływem rodzinnym.

W odniesieniu do chorób ogólnie MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) podaje, że niektóre osoby z wariantem genu zwiększającym podatność nigdy nie chorują, a inne tak, nawet w obrębie tej samej rodziny. Stwierdzenie to dotyczy chorób ogólnie, a nie konkretnie uzależnienia. Opisuje jednak zasadę, której dotyczy ten artykuł.

Jak w zasadzie odróżnić wpływy wewnętrzne od zewnętrznych, wyjaśnia artykuł o czynnikach endogennych i egzogennych. Związek między doświadczeniami a genami omawia artykuł o śladach epigenetycznych w psychice.

Jakie geny wiąże się z uzależnieniem?

Przykładem jest wariant rs1051730 w genie CHRNA3, który u osób pochodzenia europejskiego jest związany z liczbą wypalanych papierosów i uzależnieniem od nikotyny (Thorgeirsson i in., 2008). Znane warianty genetyczne o wartości predykcyjnej wyjaśniają łącznie jedynie niewielką część podatności (Ducci i Goldman, 2012).

Uzależnienie od nikotyny: wariant w genie CHRNA3

Wskazówki dotyczące genetycznego wpływu na zachowania związane z paleniem i uzależnienie od nikotyny zapoczątkowały poszukiwania genów podatności (Thorgeirsson i in., 2008). W tym celu grupa badawcza przeprowadziła skanowanie całego genomu, czyli poszukiwanie wariantów w całym materiale genetycznym, u 10 995 palaczy z Islandii (Thorgeirsson i in., 2008).

Odkryto częsty wariant w klastrze genów nikotynowych receptorów acetylocholinowych na chromosomie 15q24 (Thorgeirsson i in., 2008). Klaster genów to w tym przypadku odcinek, w którym znajduje się kilka genów kodujących ten sam typ receptora, czyli określone miejsce wiązania na komórkach. Wariant rs1051730 znajduje się w genie CHRNA3, w odcinku dziedziczonym wspólnie z dwoma innymi genami receptorów: CHRNA5 i CHRNB4 (Thorgeirsson i in., 2008).

Allel T tego wariantu, czyli jedna z jego postaci, był najsilniej związany z liczbą wypalanych papierosów (Thorgeirsson i in., 2008). W podgrupie 2394 palaczy wariant był powiązany z uzależnieniem od nikotyny w porównaniu z 28 455 osobami z populacji ogólnej; iloraz szans wynosił 1,17 (Thorgeirsson i in., 2008). Iloraz szans to stosunek szans w grupie; porównuje grupy, a nie poszczególne osoby. W porównaniu z 3506 osobami palącymi niewielkie ilości iloraz szans wynosił 1,40 (Thorgeirsson i in., 2008).

Według autorów wyniki dotyczące uzależnienia i liczby wypalanych papierosów nie są od siebie niezależne, ponieważ uzależnieni palacze uczestniczyli w badaniu dotyczącym liczby wypalanych papierosów (Thorgeirsson i in., 2008). Badanie dotyczy osób pochodzenia europejskiego. Autorzy uznają jego wyniki za przykład interakcji genów i środowiska (Thorgeirsson i in., 2008).

Uzależnienie od alkoholu: co pokazują badania nad DRD2

W przypadku genu DRD2 metaanaliza wykazała niewielki wpływ wariantu Taq1A na ryzyko uzależnienia od alkoholu, z ilorazem szans wynoszącym 1,21 (Munafò i in., 2007). Analizowano badania kliniczno-kontrolne, porównujące osoby uzależnione z osobami nieuzależnionymi. Nie stwierdzono różnicy między ciężkimi i łagodnymi postaciami uzależnienia (Munafò i in., 2007).

Autorzy znaleźli również przesłanki świadczące o błędzie publikacyjnym, czyli o tym, że wyraziste wyniki są publikowane częściej niż niejednoznaczne: im później opublikowano badanie, tym mniejszy był jego efekt (Munafò i in., 2007). Związek może ponadto mieć różną siłę w zależności od populacji albo w niektórych populacjach w ogóle nie występować (Munafò i in., 2007). DRD2 pozostaje więc spornym przykładem.

Jaką część wyjaśniają łącznie znane warianty genetyczne?

Niewiele, według przeglądu Ducciego i Goldmana (2012): poszukiwanie genów jest na wczesnym etapie. Znane predyktory genetyczne, czyli warianty, na podstawie których próbuje się przewidywać ryzyko, są nieliczne i wyjaśniają tylko niewielką część podatności genetycznej (Ducci i Goldman, 2012). Nie odgrywają żadnej roli w diagnostyce ani opiece (Ducci i Goldman, 2012).

Inną kwestią jest to, jak dobrze ktoś toleruje alkohol. W tym przypadku chodzi o gen ALDH2 i nietolerancję alkoholu, a tutaj o predyspozycję do uzależnienia.

Rozdział w skrócie

Wariant rs1051730 w genie CHRNA3 wiąże się na poziomie grupowym z ilością wypalanych papierosów i uzależnieniem od nikotyny u osób pochodzenia europejskiego (Thorgeirsson i in., 2008). W przypadku DRD2 metaanaliza wykazała jedynie niewielki efekt, a także przesłanki świadczące o błędzie publikacyjnym (Munafò i in., 2007). Wszystkie dostępne predyktory genetyczne wyjaśniają łącznie tylko niewielką część podatności genetycznej (Ducci i Goldman, 2012).

Ile prawdy kryje się w dwóch założeniach dotyczących uzależnień i genów?

Oba założenia odwołują się do rzeczywistych ustaleń, ale wyciągają z nich więcej, niż wynika z badań. Zestawienie pokazuje, gdzie przebiega granica.

Założenie i ustalenia

Powszechne

„Jeśli jedno z moich rodziców jest uzależnione, ja też będę”.

Potwierdzone

Według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) dziedziczność odnosi się do populacji i nie mówi, jaka część podatności konkretnej osoby wynika z genów. Na częstsze występowanie zaburzeń związanych z używaniem alkoholu w rodzinach wpływa również środowisko (Verhulst i in., 2015). Ponadto w przypadku chorób ogólnie niektóre osoby z wariantem predysponującym nigdy nie chorują, nawet jeśli należą do tej samej rodziny (NLM, 2021).

Powszechne

„Istnieje gen uzależnienia”.

Potwierdzone

Znane predyktory genetyczne są nieliczne i wyjaśniają tylko niewielką część podatności genetycznej (Ducci i Goldman, 2012). Nawet w przypadku DRD2 metaanaliza wykazała jedynie niewielki efekt, a także przesłanki świadczące o błędzie publikacyjnym (Munafò i in., 2007).

Obie korekty nie umniejszają znaczenia predyspozycji. Pokazują ją tam, gdzie wskazują na nią dane: jako jeden z kilku czynników.

Gdzie szukać pomocy, gdy obawiasz się uzależnienia?

Osoby zaniepokojone własnym piciem alkoholu lub paleniem albo zachowaniem bliskiej osoby mogą codziennie w godz. 8–24 zadzwonić na infolinię ds. uzależnień i narkotyków pod numer 01806 313031 (BIÖG, 2026). Połączenie jest płatne: 0,20 € za rozmowę z telefonu stacjonarnego lub komórkowego (BIÖG, 2026). Oferta jest skierowana do osób z problemami uzależnień, ale mogą z niej skorzystać także osoby z ich otoczenia, od członków rodziny po przyjaciół i współpracowników (BIÖG, 2026). Na miejscu można zwrócić się do lekarza rodzinnego lub poradni leczenia uzależnień, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Co odczytuje test DNA dotyczący predyspozycji do uzależnień?

Test DNA ze śliny odczytuje pojedyncze warianty DNA i interpretuje je jako predyspozycje. Nie odpowiada na pytanie, czy dana osoba jest uzależniona lub się uzależni.

W przypadku mybody®x (MYBODY Lab GmbH) test DNA NutriCare | INFINITY w cenie 269,00 € (stan na 04.10.2026, cena może ulec zmianie) zawiera dwa raporty dotyczące predyspozycji zatytułowane „Uzależnienie od nikotyny” i „Uzależnienie od alkoholu”. Żaden z tych raportów nie stwierdza, czy dana osoba jest uzależniona lub się uzależni: test nie jest badaniem diagnostycznym i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. To genotypowanie SNP, a nie sekwencjonowanie całego genomu.

Raport „Uzależnienie od nikotyny” opiera się na genie CHRNA3, w którym wariant rs1051730 wiąże się na poziomie grupowym z ilością wypalanych papierosów i uzależnieniem od nikotyny u osób europejskiego pochodzenia (Thorgeirsson i in., 2008). Raport „Uzależnienie od alkoholu” uwzględnia gen DRD2, którego wyniki są przedmiotem sporów (Munafò i in., 2007). Wymienia też geny ERAP1 i GABRA. W każdym przypadku chodzi o predyspozycję, a nie prognozę.

SNP to warianty w poszczególnych miejscach DNA. Genotypowanie SNP sprawdza wcześniej określone pojedyncze miejsca, natomiast sekwencjonowanie całego genomu odczytuje cały genom. Różnice między tymi metodami wyjaśnia artykuł Genotypowanie czy sekwencjonowanie.

Ograniczenia: czego nie pokazują badania nad predyspozycjami do uzależnień

Każde z badań mierzy ściśle określoną cechę w konkretnych grupach. Ogranicza to zakres wniosków, jakie można z niego wyciągnąć.

Verhulst i in. (2015) badali zaburzenie związane z używaniem alkoholu, które jest pojęciem szerszym niż uzależnienie. Dlatego nie można bezpośrednio przenieść tej wartości na uzależnienie.

Li i in. (2003) badali rozpoczęcie palenia i kontynuowanie palenia, a nie uzależnienie określone na podstawie kryteriów diagnostycznych. Ich metaanaliza opiera się wyłącznie na badaniach bliźniąt i uwzględnia stan wiedzy z 2003 roku.

Wynik dotyczący wariantu w genie CHRNA3 pochodzi z badania osób europejskiego pochodzenia, a jego wpływ opisano wyłącznie jako iloraz szans na poziomie grup (Thorgeirsson i in., 2008). W przypadku DRD2 dochodzą jeszcze przesłanki wskazujące na stronniczość publikacyjną oraz różnice między badaniami (Munafò i in., 2007).

Praca Ducciego i Goldmana (2012) jest przeglądem narracyjnym, a nie metaanalizą. Ponadto, według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021), szacunki dziedziczności dotyczą populacji w określonym środowisku i mogą się zmieniać wraz ze zmianą okoliczności.

Nawet test DNA z raportem o predyspozycjach do uzależnień nie jest narzędziem diagnostycznym i nie zastępuje porady lekarskiej. Opisuje predyspozycję, a nie stan konkretnej osoby.

Co wynika z genetycznej predyspozycji do uzależnienia?

Geny wyjaśniają część różnic w podatności na uzależnienie — to coś więcej niż przypuszczenie. Jednak w przypadku konkretnej osoby, także takiej, w której rodzinie występowało uzależnienie, dziedziczność nie przesądza o jej losie. Predyspozycja nie oznacza, że coś jest przesądzone. W osobistej sprawie poruszonej na początku lepszymi osobami do kontaktu niż jakakolwiek liczba są lekarz rodzinny i poradnia leczenia uzależnień.

Często zadawane pytania

Czy alkoholizm jest dziedziczny?

Część podatności jest dziedziczna: metaanaliza szacuje dziedziczność zaburzenia związanego z używaniem alkoholu, które jest pojęciem szerszym niż uzależnienie, na 0,49 (Verhulst i in., 2015). Nie można na tej podstawie stwierdzić, czy dzieci uzależnionych rodziców same się uzależnią, ponieważ, jak podaje MedlinePlus Genetics (NLM, 2021), dziedziczność dotyczy populacji, a nie pojedynczej osoby. Zgodnie z tą samą metaanalizą częstsze występowanie tego zaburzenia w rodzinach wynika również z czynników środowiskowych (Verhulst i in., 2015).

Czy istnieje gen uzależnienia od nikotyny?

Istnieją warianty genetyczne, które na poziomie grup wiążą się z paleniem. Znany jest rs1051730 w genie CHRNA3, który w islandzkim badaniu powiązano z ilością wypalanych papierosów i uzależnieniem od nikotyny u osób europejskiego pochodzenia (Thorgeirsson i in., 2008). Takie wyniki przedstawiają ilorazy szans między grupami i nie mówią, czy pojedynczy nosiciel uzależni się. Znane predyktory genetyczne wyjaśniają łącznie tylko niewielką część podatności (Ducci i Goldman, 2012).

Czy uzależnienie od kokainy jest silniej uwarunkowane genetycznie niż inne uzależnienia?

W zakresie podanym w przeglądzie badań kokaina znajduje się na górnym końcu skali: według badań bliźniąt dziedziczność uzależnień wynosi od 0,39 w przypadku halucynogenów do 0,72 w przypadku kokainy (Ducci i Goldman, 2012). Wartość ta opisuje, w jakim stopniu różnice genetyczne wyjaśniają różnice w badanych populacjach. Nie mówi nic o konkretnej osobie, a według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) każde oszacowanie dziedziczności może się zmieniać wraz ze zmianą okoliczności.

Czy dziedziczność oznacza, że niczego nie da się zmienić?

Nie. Według MedlinePlus Genetics (NLM, 2021) dziedziczność nie określa, jaka część cechy zależy od genów, a jaka od środowiska. Opisuje, w jakim stopniu różnice genetyczne wyjaśniają różnice w populacji, i to tylko w przypadku populacji żyjącej w określonym środowisku (NLM, 2021). Ducci i Goldman (2012) podkreślają, że uzależnienia z definicji wynikają ze współdziałania genów i środowiska.

Co mogą zrobić bliscy?

Bliscy mogą sami skorzystać z porady: Infolinia ds. uzależnień i narkotyków pod numerem 01806 313031 jest przeznaczona także dla osób z otoczenia ludzi zmagających się z uzależnieniem (BIÖG, 2026). Jest dostępna codziennie w godzinach 8–24, a koszt połączenia z telefonu stacjonarnego i komórkowego wynosi 0,20 € (BIÖG, 2026). Pomoc można uzyskać również w poradniach uzależnień i w gabinecie lekarza rodzinnego. Test DNA nie pozwala stwierdzić, czy bliska osoba jest uzależniona.

Kolejny krok

Czy istnieją dobre i złe geny?

Zastanawiając się nad predyspozycjami, dochodzi się do pytania, czy wariant genu jest dobry czy zły. Artykuł wyjaśnia pojęcia „korzystny” i „niekorzystny”.

Przejdź do artykułu o dobrych i złych genach Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne z przykładami Proste wyjaśnienie czynników endogennych i egzogennych

Czytaj dalej

Źródła

  1. Verhulst B., Neale M. C., Kendler K. S.: Dziedziczność zaburzeń związanych ze spożywaniem alkoholu: metaanaliza badań bliźniąt i adopcyjnych, Psychological Medicine (stan na 2015) – europepmc.org
  2. Ducci F., Goldman D.: Genetyczne podłoże zaburzeń nałogowych, Psychiatric Clinics of North America (stan na 2012) – europepmc.org
  3. Thorgeirsson T. E. i in.: Wariant związany z uzależnieniem od nikotyny, rakiem płuc i chorobą tętnic obwodowych, Nature (stan na 2008) – europepmc.org
  4. National Library of Medicine, MedlinePlus Genetics: Czym jest dziedziczność? (stan na 2021) – medlineplus.gov

Informacje o dziedziczności zaburzeń związanych ze spożywaniem alkoholu opierają się na [1], zakres dotyczący uzależnień i omówienie predyktorów genetycznych na [2], wariant genu CHRNA3 na [3], a zasady interpretacji dziedziczności na [4]. Dane dotyczące zachowań związanych z paleniem pochodzą z metaanalizy Li i in. (Addiction, 2003), informacje o DRD2 z pracy Munafò i in. (Molecular Psychiatry, 2007), stwierdzenie dotyczące predyspozycji genetycznych do chorób z MedlinePlus Genetics (NLM, 2021), a informacje o infolinii ds. uzależnień i narkotyków z Federalnego Instytutu Zdrowia Publicznego (BIÖG, 2026). Informacje o wymienionym teście DNA pochodzą z oferty mybody®x; stan na 04.10.2026.

Certyfikat / znak jakości mybody®x (MYBODY Lab GmbH)

Zespół redakcyjny i ekspercki mybody®x

Genetyka Dziedziczność

Zespół redakcyjny i ekspercki mybody®x omawia badania dotyczące genetyki i zdrowia oraz podaje źródło każdej liczby. Więcej o zespole na stronie autorów.

Opublikowano 04.10.2026 · Ostatnia aktualizacja: 04.10.2026

Treści mają charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej, diagnozy ani leczenia.

Nasze produkty nie są przeznaczone do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom.

Analiza DNA służy doradztwu w zakresie odżywiania i stylu życia. Nie jest metodą diagnostyczną, nie pozwala przewidywać chorób ani nie zastępuje badania lekarskiego lub konsultacji z lekarzem. Warianty genetyczne opisują prawdopodobieństwo wystąpienia określonych cech w grupach populacyjnych, a nie przesądzają o nich w przypadku poszczególnych osób.

Zdjęcia w tym artykule zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję, przedstawione osoby nie są prawdziwe.

Certyfikat / znak jakości mybody®x (MYBODY Lab GmbH)

Czytaj dalej

Aktualne wpisy

Zobacz wszystkie

Portal zdrowotny 19 Min

Jelito grube: budowa i funkcje w skrócie

Wie ist der Dickdarm aufgebaut und was leistet er? Der Weg vom Blinddarm zum Enddarm und die Rolle der Darmbakterien, mit Hinweisen zur Früherkennung.