Dwa testy DNA, dwa wyniki: skąd biorą się różnice

Najważniejsze w skrócie

Dwie analizy tej samej próbki śliny mogą dać różne wyniki, ponieważ w czterech miejscach nic nie zostało jednolicie ustalone: które pozycje w materiale genetycznym są mierzone, która grupa porównawcza służy jako punkt odniesienia, według jakiego wzoru wykonywane są obliczenia oraz jak uzupełnia się brakujące pozycje. Praca opublikowana w 2014 roku w czasopiśmie naukowym Genetics in Medicine zbadała trzy z tych przyczyn.

Z tej podstawy dowodowej nie wynika dowolność. Wynika ona z decyzji, które każda analiza musi uwzględniać, a których nikt nie narzuca. Dlatego dwa raporty mogą się różnić, nawet jeśli żaden z pomiarów nie był błędny.

Najpierw przeczytasz, co w ogóle dzieje się między próbką a raportem. Następnie przedstawimy w skrócie cztery elementy, które można zmienić, wraz z podstawą dowodową dla każdego z nich, wyjaśnimy, co dwa raporty mimo wszystko mają wspólnego, a na końcu omówimy ograniczenia tego wyjaśnienia.

Tego dowiesz się z tego artykułu

1. Co dzieje się między twoją próbką śliny a gotową stroną
2. Cztery miejsca, w których nic nie jest ustalone
3. Które miejsca w materiale genetycznym w ogóle są mierzone
4. Tam, gdzie znaczenie pozostaje otwarte, otwarta pozostaje również interpretacja
5. Względem kogo obliczana jest twoja wartość
6. Dlaczego z tych samych danych powstają dwie liczby
7. Jak uzupełnia się luki w danych pomiarowych
8. Co dwa raporty mimo wszystko mają wspólnego
9. Jak mybody®x podchodzi do tych czterech punktów
10. Co zrobić, gdy masz dwa raporty
11. Ograniczenia: czego ten artykuł nie wyjaśnia
12. Na co zwrócić uwagę przy porównywaniu dwóch raportów
Najczęściej zadawane pytania
Źródła

Co dzieje się między twoją próbką śliny a gotową stroną

Twoje DNA jest w obu przypadkach takie samo. Nie zmienia się, gdy oddajesz dwie próbki, ani między dwiema analizami. Mimo to raport nie jest ostatecznie odwzorowaniem twojego DNA, lecz wynikiem całego łańcucha działań.

Ten łańcuch ma cztery ogniwa. Ze śliny pozyskuje się DNA. Chip odczytuje w ustalonych pozycjach, jaki wariant się tam znajduje. Etap obliczeniowy uzupełnia pozycje, których chip nie obejmuje. Na końcu wynik zostaje odniesiony do grupy porównawczej i przełożony na tekst.

Na każdym z tych etapów trzeba podjąć decyzję. Zapada ona, zanim twoja próbka dotrze do laboratorium, a żaden wiążący standard nie określa, jaki ma być jej wynik. Właśnie w tym miejscu powstają różnice, których dotyczy ten artykuł.

Najważniejsza teza

Raport DNA nie jest kopią twojego materiału genetycznego, lecz jego analizą. Pomiar stanowi mniejszą część, a interpretacja większą.

Dlaczego sam odczyt rzadko stanowi problem

Odczytanie ustalonej pozycji jest czynnością techniczną z jasno określonym wynikiem. Zwykle nie dochodzi tu do sporu, ponieważ dwa laboratoria odczytujące tę samą pozycję otrzymają tę samą literę.

Der Unterschied entsteht später. Er entsteht dort, wo aus abgelesenen Buchstaben eine Aussage über dich wird, und diese Übersetzung ist nirgendwo einheitlich vorgeschrieben. Wie das Ablesen technisch funktioniert und worin es sich von einer vollständigen Sequenzierung unterscheidet, steht im Artikel Genotypisierung oder Sequenzierung: der Unterschied.

Różnica powstaje później. Powstaje w miejscu, w którym odczytane litery zostają przekształcone w stwierdzenie dotyczące ciebie, a sposób tego tłumaczenia nie jest nigdzie jednolicie określony. Jak technicznie przebiega odczyt i czym różni się od pełnego sekwencjonowania, wyjaśniono w artykule Genotypowanie czy sekwencjonowanie: różnica.

Wartość pomiaru jest ustaleniem: w pozycji X występuje u ciebie ten wariant. Stwierdzenie to coś innego: ten wariant oznacza dla ciebie to lub tamto. Pomiędzy jednym a drugim znajduje się kilka decyzji.

Ktoś, kto zestawia obok siebie dwa raporty, zwykle porównuje stwierdzenia. Samych wartości pomiarów, które się za nimi kryją, w ogóle nie widzi. Właśnie dlatego różnica wydaje się większa, niż jest na poziomie surowych danych.

Cztery miejsca, w których nic nie jest ustalone

Dwie analizy tej samej próbki mogą się różnić, ponieważ nie są ustalone trzy kwestie: które miejsca w materiale genetycznym w ogóle są mierzone, jaka grupa porównawcza służy jako punkt odniesienia oraz według jakiego wzoru na podstawie obu tych elementów powstaje wartość. W pracy opublikowanej w czasopiśmie Genetics in Medicine w 2014 roku wskazano dokładnie te trzy przyczyny różnic między dostawcami (Kalf et al., 2014).

Dochodzi do tego czwarty punkt, którego ta praca nie omawia: uzupełnianie brakujących pozycji. Pochodzi on z późniejszego badania i został omówiony w rozdziale 7, ponieważ wiąże się z odrębnym ograniczeniem.

Zestawienie nie porównuje dostawców. Opisuje, co pozostaje nieustalone w każdym miejscu i jak wpływa to na treść raportu.

Element regulacji	Co nie jest w tym zakresie ustalone	Jak wpływa to na raport
Które pozycje są mierzone	Nie istnieje wiążąca lista. Dwa popularne układy genotypujące pokrywają się pod względem mierzonych pozycji tylko w około 20% (Lu et al., 2021).	Cecha może znaleźć się w jednym raporcie, a w drugim jej zabraknąć, ponieważ odpowiadająca jej pozycja nie została tam odczytana.
Jaka grupa porównawcza służy jako punkt odniesienia	Nie ma wymogu, jaki średni wynik populacji należy przyjąć jako punkt wyjścia (Kalf et al., 2014).	Ta sama wartość pomiaru daje inną klasyfikację w odniesieniu do innego punktu odniesienia, mimo że sam pomiar się nie zmienił.
Według jakiego wzoru wykonywane są obliczenia	Sposoby obliczeń różnią się w zależności od analiz; nie istnieje jeden uniwersalny wzór (Kalf et al., 2014).	Na podstawie tych samych zmierzonych pozycji powstają dwie różne liczby, a tym samym dwa różne sformułowania.
Uzupełnianie brakujących pozycji (imputacja)	Nie ma jednej ustalonej metody obliczeniowej do szacowania brakujących danych. W większości przypadków różnica pozostaje poniżej pięciu rang percentylowych i nie zmienia interpretacji; tylko w około 1% przypadków jest duża (Chen et al., 2020).	Zazwyczaj nie wpływa to na raport. W rzadkim przypadku może jednak znacząco zmienić klasyfikację.

Praca z 2014 roku ma dwanaście lat. Podczas przygotowywania tego artykułu nie udało się znaleźć nowszego badania, które systematycznie porównywałoby raporty kilku dostawców dotyczące tej samej osoby. Wiek tego źródła jest tutaj podany, a nie przemilczany.

Które miejsca w materiale genetycznym są w ogóle mierzone

Chip nie odczytuje całego materiału genetycznego. Odczytuje wcześniej ustalone pojedyncze pozycje, w których ludzie często się różnią. To, jakie są to pozycje, zależy od konstrukcji chipa.

Według analizy danych genotypowych konsumentów opublikowanej w Computational and Structural Biotechnology Journal większość chipów przeznaczonych na rynek konsumencki obejmuje od 600 000 do 800 000 pozycji (Lu et al., 2021). Ta skala odpowiada mniej niż jednemu procentowi z ponad 100 milionów potwierdzonych ludzkich wariantów zapisanych w referencyjnej bazie danych dbSNP.

Dlaczego tę liczbę łatwo źle zrozumieć

Punkt odniesienia ma znaczenie. Jeden procent odnosi się do liczby znanych wariantów w bazie danych, a nie do udziału Twojego materiału genetycznego. Zrównanie tych dwóch rzeczy zamienia sensowny wybór w rzekomy brak.

Wybór jest tu najważniejszy. Chip mierzy celowo te pozycje, na temat których w ogóle istnieje stan badań. Pomiar wszystkiego innego zwiększyłby ilość danych, nie poprawiając ich wartości informacyjnej.

Dwie listy, które pokrywają się tylko częściowo

Ta sama analiza pokazuje, jak różne mogą być te listy. Dwa popularne chipy pokrywają się tylko w około 20 procentach mierzonych pozycji (Lu et al., 2021). Liczba i rozmieszczenie odczytywanych miejsc nie są więc tym samym, nawet jeśli dwa raporty wyglądają podobnie.

Różnica może być jeszcze większa. Ta sama analiza opisuje przypadek, w którym dwa zestawy danych, obejmujące odpowiednio 500 000 i milion odczytanych pozycji, mają wspólnych tylko 100 000 pozycji (Lu et al., 2021). Kto zestawia obok siebie dwa takie raporty, w dużej mierze porównuje różne pytania.

Dla Ciebie jako osoby czytającej ma to bezpośrednią konsekwencję. Jeśli jakaś cecha znajduje się w jednym raporcie, a w drugim nie, nie musi to oznaczać sprzeczności. Może to znaczyć, że odpowiadająca jej pozycja w drugim przypadku w ogóle nie została odczytana.

Wybór pozycji jest zatem jednym z kilku powodów rozbieżności. Nie jest ani jedynym, ani automatycznie najważniejszym.

Tam, gdzie znaczenie pozostaje otwarte, otwarta pozostaje również interpretacja

Po pomiarze przychodzi interpretacja — i właśnie wtedy zaczyna się obszar, w którym sama nauka nie jest jeszcze zakończona. Towarzystwo naukowe wyraźnie zaznaczyło to w wywiadzie z 2025 roku.

Udokumentowane źródło

„Funkcja wielu miejsc genetycznych badanych w ramach tych testów nie jest w pełni jasna.”

Deutsche Gesellschaft für Ernährung (DGE)
Wpis na blogu „Spersonalizowane żywienie — jak to działa?”, wywiad z prof. dr Christiną Holzapfel, profesor żywienia człowieka w Hochschule Fulda, 2025, dostęp 31.08.2026

Deutsche Gesellschaft für Ernährung stwierdza w 2025 roku, że funkcja wielu miejsc genetycznych badanych w takich testach nie jest w pełni jasna. Jeśli znaczenie danego miejsca pozostaje niejasne, niejasna jest również jego interpretacja, a dwie interpretacje mogą się różnić, nie oznacza to jednak, że którykolwiek z pomiarów był błędny.

Dlaczego wiele pojedynczych miejsc ma niewielkie znaczenie

W tym samym wywiadzie pada liczba, która pozwala uchwycić tę zależność. Około 1 000 miejsc genetycznych zidentyfikowanych do dziś ma każde z osobna jedynie niewielki wpływ na masę ciała (Deutsche Gesellschaft für Ernährung, 2025).

Wiele małych wkładów można podsumować na więcej niż jeden sposób. Kto waży dwadzieścia miejsc, uzyska inny obraz niż ktoś, kto waży pięćdziesiąt, choć obie osoby pracują na tych samych literach.

Co z tego wynika, a co nie

Nie wynika z tego, że analiza jest dowolna. Otwarta sytuacja badawcza to coś innego niż arbitralność: opisuje zakres możliwości z określonymi granicami, a nie pustą przestrzeń.

Nie wynika z tego jednak, że sama różnica między dwoma raportami kogokolwiek demaskuje. Pokazuje ona, że w otwartej kwestii podjęto dwie różne decyzje.

Z kim porównuje się Twoją wartość

Żadna wartość nie istnieje sama dla siebie. Zawsze pozostaje w relacji do grupy, a wybór tej grupy jest założeniem. To, jaka średnia populacyjna służy jako punkt wyjścia, należy do trzech powodów wskazanych w 2014 roku w Genetics in Medicine (Kalf et al., 2014).

Znasz tę zasadę z codziennego życia. Wzrost 1,80 metra jest ponadprzeciętny albo typowy — zależnie od tego, z kim się porównujesz. Zmierzona wartość w obu przypadkach pozostaje taka sama.

Dlaczego grupa pochodzenia ma tu znaczenie

Warianty genetyczne występują z różną częstością w różnych grupach populacyjnych. Badanie 23 chipów w sześciu grupach pochodzenia wykazało, że chip dopasowany do danej grupy dostarczał lepszych wyników niż większy chip, który nie był dopasowany (Nguyen et al., Scientific Reports, 2022).

Sama wielkość nie jest więc oznaką jakości. Dopasowanie jest ważniejsze niż zakres, a o dopasowaniu decyduje się przed pomiarem.

Co to oznacza dla Twojego raportu

Jeśli w jednym raporcie widnieje „powyżej średniej”, a w drugim „przeciętnie”, różnica może wynikać wyłącznie z grupy odniesienia. Oba zdania byłyby wtedy prawidłowe, ponieważ odpowiadają na różne pytania.

Cztery dźwignie w skrócie

Dźwignia 1

Dźwignia 2

Które pozycje są mierzone

Lista nie jest jednolita: Dwa popularne chipy pokrywają się tylko w około 20% (Lu i in., 2021).

Jaka grupa porównawcza stanowi podstawę

Odpowiedni chip jest lepszy od większego, który nie pasuje do danej grupy (Nguyen i in., 2022).

Dźwignia 3

Jaka formuła jest obliczana

Sposoby obliczeń różnią się w poszczególnych analizach (Kalf i in., 2014).

Dźwignia 4

Jak uzupełnia się luki

Zwykle bez wpływu na interpretację, a w około 1% przypadków z wyraźnym przesunięciem (Chen i in., 2020).

Trzy z tych czterech punktów ustalają się, zanim próbka trafi do laboratorium. Tylko czwarty powstaje podczas samej analizy.

Dlaczego z tych samych danych powstają dwie liczby

Trzecia dźwignia jest najmniej widoczna. Kryje się w regule obliczeń, za pomocą której z wielu pojedynczych pozycji powstaje jedna wartość, a reguła ta nie jest podana w żadnym raporcie.

Badanie z 2014 roku wykazało, że porównywani dostawcy stosowali różne formuły i że wpływało to na przewidywane wartości (Kalf i in., 2014). Zmierzone pozycje były przy tym takie same.

Dwa sposoby obliczeń różnią się zazwyczaj w dwóch punktach. Pierwszym jest liczba pozycji, które w ogóle zostają uwzględnione. Drugim jest waga przypisana pojedynczej pozycji. W raporcie rzadko podaje się obie te informacje.

Można to zobrazować następująco: Dwoje nauczycieli sprawdza ten sam egzamin według tego samego klucza punktowego, ale różnie waży poszczególne zadania. Obie oceny mają zrozumiałe uzasadnienie, a mimo to są różne.

Rzędy wielkości podawane w literaturze fachowej

600–800 tys.

Pozycji chip zwykle odczytuje dla rynku konsumenckiego (Lu i in., 2021)

Chipów porównano w sześciu grupach pochodzenia (Nguyen i in., 2022)

około 1000

znanych jest obecnie miejsc genetycznych, z których każde ma niewielki wpływ na masę ciała (DGE, 2025)

Źródła: Lu i in., Computational and Structural Biotechnology Journal, 2021 · Nguyen i in., Scientific Reports, 2022 · Niemieckie Towarzystwo Żywienia, 2025

Po czym rozpoznać ujawniony sposób obliczeń

Raport nie musi drukować swojej formuły, aby można było go zrozumieć. Wystarczy, że poda, ile pozycji uwzględniono w danym stwierdzeniu i do czego odnosi się ta klasyfikacja.

Jeśli brakuje obu informacji, nie da się wyjaśnić różnicy względem drugiego raportu. Pozostaje tylko stwierdzenie, że dwie liczby są różne.

Jak uzupełnia się luki w danych pomiarowych

Żaden chip nie obejmuje wszystkich pozycji, które mogłyby być przydatne w analizie. Dlatego część brakujących pozycji uzupełnia się obliczeniowo. Procedura ta nazywa się imputacją, czyli szacowaniem nieznanych pozycji na podstawie sąsiednich, rzeczywiście zmierzonych.

W pracy opublikowanej w Genome Medicine zbadano, jak bardzo wynik zmienia się z tego powodu. W większości przypadków rozbieżność pozostaje poniżej pięciu rang percentylowych i nie zmienia interpretacji; tylko w około jednym procencie przypadków jest wyraźnie większa (Chen et al., 2020).

Dlaczego tę liczbę chętnie interpretuje się w niewłaściwym kierunku

Wyjątek jest ciekawszą częścią tego zdania i właśnie dlatego często przedstawia się go jako główny wniosek. Źródło mówi coś przeciwnego: regułą jest rozbieżność, której nie widać w raporcie.

Przy porównywaniu dwóch raportów oznacza to, że imputacja rzadko jest wyjaśnieniem. Jeśli dwie analizy wyraźnie się różnią, bardziej prawdopodobne są trzy pozostałe czynniki.

Co praktycznie z tego wynika

Raport, który przedstawia uzupełnione pozycje jako zmierzone, pomija etap pośredni. Dlatego pytanie, które dane zostały odczytane, a które obliczone, jest zasadne w przypadku każdej analizy.

Rozdział w skrócie

Imputacja oznacza obliczeniowe uzupełnianie pozycji, których chip nie odczytuje. Według badania opublikowanego w Genome Medicine wynikająca z tego rozbieżność w większości przypadków pozostaje poniżej pięciu rang percentylowych i nie zmienia interpretacji; tylko w około jednym procencie przypadków jest wyraźnie większa (Chen et al., 2020). Rzadko więc wyjaśnia ona dwa znacznie różniące się raporty.

Co mimo wszystko łączy dwa raporty

Cztery rozdziały o różnicach mogłyby sprawiać wrażenie, że wszystko jest kwestią uzgodnień. Tak nie jest.

Na poziomie liter niewiele podlega negocjacji. Twoje warianty w określonej pozycji są wynikiem badania, a nie kwestią uznania, i przy prawidłowo wykonanej pracy w obu analizach wypadają tak samo.

Część, która pozostaje stabilna

Odziedziczone predyspozycje odczytywane przez taki test pozostają niezmienne. Stanowią stabilną część obliczeń, dlatego punkt odniesienia analizy nie przesuwa się samoczynnie. Dlaczego z tej stabilności wynika, że test DNA wystarczy wykonać raz, i gdzie leży granica tego stwierdzenia, wyjaśniono w artykule Test DNA wystarczy wykonać raz: co się za tym kryje.

Zmienia się interpretacja. Właśnie ta zmienność wyjaśnia, dlaczego dwie analizy wykonane w tym samym czasie mogą dać różne wyniki i dlaczego tę samą próbkę można później odczytać inaczej.

Gdzie można oczekiwać zgodności

W przypadku dobrze zbadanych pojedynczych cech rozbieżności są mało prawdopodobne. Im wyraźniej potwierdzona jest funkcja danego miejsca, tym mniej przestrzeni pozostaje na dwie różne interpretacje.

W przypadku stwierdzeń złożonych jest inaczej. Gdy wiele pozycji o niewielkim udziale zostaje przeliczonych na jedną wartość, każda decyzja podjęta w toku obliczeń wpływa na wynik.

Jak mybody®x podchodzi do tych czterech punktów

Dwie interpretacje mogą się różnić, nawet jeśli żadna z nich nie została błędnie zmierzona.

Z tego zdania nie wynika ocena innych analiz. Opisuje ono sytuację, w której znajduje się każda analiza, również własna. Tym, co można rozróżnić, jest sposób podejścia do tej sytuacji.

mybody®x (MYBODY Lab GmbH) ujawnia sposób przeprowadzania procedury. Stosuje się genotypowanie SNP na ponad 700 000 wcześniej określonych pojedynczych pozycjach, a nie sekwencjonowanie całego genomu. Jest to informacja dotycząca pierwszego elementu i można ją zweryfikować.

Z odczytanych pozycji analizowana jest tylko część, a także ta część została określona liczbowo. Test DNA NutriCare | INFINITY analizuje 140 wariantów genetycznych z próbki śliny i kosztuje 269,00 € (stan na 31.08.2026, możliwe zmiany); jakie raporty powstają na tej podstawie, przedstawia strona produktu.

Czego test wyraźnie nie zapewnia

Analiza DNA służy doradztwu w zakresie żywienia i stylu życia. Nie jest procedurą diagnostyczną, nie stanowi prognozy choroby i nie zastępuje badania ani konsultacji lekarskiej.

Zakres również ma granice, które należy wskazać. Raport nie zawiera analizy białka ani makroskładników, a sprawdzony zakres dotyczący tolerancji ogranicza się do czterech pozycji w rozdziale o typie metabolizmu: alkoholu, kofeiny, laktozy i glutenu.

W kwestii interpretacji stanowisko jest jasne. Nie sprzedajemy rekomendacji odchudzania, lecz klasyfikację. Test opisuje predyspozycje i nie obiecuje sukcesu.

Luka, która pozostaje również tutaj

W przypadku dwóch pozostałych elementów pozostaje luka i należy ją nazwać. To, jaka grupa porównawcza leży u podstaw klasyfikacji oraz jak powstała na drodze obliczeń, rzadko jest szczegółowo wyjaśnione w raporcie analitycznym.

Dotyczy to zarówno naszego raportu, jak i innych. Tekst o porównywalności, który pomija tę właśnie lukę we własnym przypadku, nie byłby wart swojego przedmiotu.

Co robisz, gdy masz przed sobą dwa raporty

Pierwszym odruchem jest pytanie, który z tych dwóch raportów jest prawidłowy. To pytanie rzadko prowadzi dalej, ponieważ wymaga rozstrzygnięcia, którego na podstawie materiału nie da się dokonać.

Dalsze pytanie jest inne: czy oba raporty opisują to samo? Często odpowiedź brzmi „nie”, gdy zestawi się podane informacje obok siebie.

Cztery pytania dotyczące obu raportów

Najpierw sprawdź, czy chodzi o tę samą pozycję. Jeśli w obu raportach znajduje się oznaczenie badanego miejsca, porównanie staje się w ogóle możliwe; jeśli brakuje go w jednym z nich, porównujesz dwa nagłówki.

Po drugie sprawdź punkt odniesienia. Słowo takie jak „podwyższony” wymaga informacji, w porównaniu z jaką grupą należy je rozumieć; w przeciwnym razie pozostaje twierdzeniem bez punktu odniesienia.

Po trzecie sprawdź, ile pozycji uwzględniono w danym stwierdzeniu. Stwierdzenie oparte na pięciu miejscach i stwierdzenie oparte na pięćdziesięciu nie są tym samym rodzajem stwierdzenia, nawet jeśli brzmią tak samo.

Na koniec sprawdź, czy raport rozróżnia pozycje zmierzone od uzupełnionych. Jeśli to wskazuje, uwidacznia czwarty element.

Zapisz te cztery odpowiedzi obok obu raportów, zanim zaczniesz je oceniać. Potem zazwyczaj od razu zobaczysz, czy oba odpowiadają na to samo pytanie.

Kiedy z raportem należy udać się do lekarza

Raport DNA dotyczący żywienia nie jest rozpoznaniem choroby i nie odpowiada na pytanie medyczne. Jeśli to dolegliwości skłoniły Cię do zainteresowania tym tematem, ich wyjaśnieniem powinna zająć się placówka medyczna — niezależnie od tego, co znajduje się w raporcie.

Jeśli masz oba raporty, zabierz je ze sobą na taką rozmowę. Różnica między dwiema analizami jest dobrym powodem do zadania konkretnego pytania, ale złym powodem do wyciągania własnych wniosków.

Ograniczenia: czego ten artykuł nie wyjaśnia

Podstawa dowodowa dotycząca tego pytania jest skromniejsza, niż sugerowałaby objętość artykułu. Poza źródłem Niemieckiego Towarzystwa Żywieniowego składa się z anglojęzycznych publikacji specjalistycznych. Nie udało się znaleźć niemieckiej instytucji, która opisywałaby ten mechanizm jako całość.

Ponadto najważniejszy dowód jest stary. Badanie, w którym wskazano trzy z czterech elementów, pochodzi z 2014 roku, a nie udało się znaleźć nowszej pracy dotyczącej tego samego zagadnienia. Nie osłabia to tego stwierdzenia, ale ogranicza jego zakres.

Nie ma wiarygodnej liczby dotyczącej częstości. Nie określono w liczbach, jak często dwie analizy tej samej próbki w ogóle się różnią w sprawdzonych źródłach. Dlatego ten artykuł nie podaje żadnej liczby na ten temat.

I jeszcze jedno zastrzeżenie dotyczące tego tekstu: wyjaśnia on, jak powstają różnice. Nie wyjaśnia, który z dwóch konkretnych raportów jest w Twoim przypadku trafniejszy. To można ustalić tylko na podstawie samych raportów.

Na czym polega porównywanie dwóch raportów

Jeśli masz zapamiętać tylko jedną rzecz, niech będzie nią ta: w obu raportach poszukaj oznaczenia badanej pozycji oraz informacji, z jaką grupą ją porównano. Dwie informacje na jedno stwierdzenie — na początek nic więcej nie potrzeba.

Powód jest praktyczny. Spośród czterech elementów to właśnie te dwa, które raport może podać, nie ujawniając sposobu obliczeń. Jeśli nie znajdziesz ich w żadnym z obu raportów, porównania nie da się rozstrzygnąć — i to również jest wynik.

Na początku pojawiło się pytanie, jak dwa raporty dotyczące tego samego DNA mogą się od siebie różnić. Odpowiedź jest mało spektakularna: różnią się nie na etapie pomiaru, lecz decyzji podejmowanych później. Gdy znasz te decyzje, inaczej odczytujesz oba raporty.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego dwa testy DNA dają różne wyniki?

Ponieważ w czterech kwestiach nie ma jednolitych ustaleń: które pozycje w genomie są mierzone, która grupa porównawcza służy jako punkt odniesienia, jaki wzór jest stosowany oraz jak uzupełniane są brakujące pozycje. Pierwsze trzy przyczyny przeanalizowano w pracy opublikowanej w Genetics in Medicine (Kalf et al., 2014), a czwartą w pracy opublikowanej w Genome Medicine (Chen et al., 2020). Sam pomiar rzadko jest przyczyną.

Czy różnica oznacza, że jedna z interpretacji jest błędna?

Nie. Dwie interpretacje mogą się różnić, nawet jeśli żadna z nich nie wynika z błędnego pomiaru. Deutsche Gesellschaft für Ernährung odnotowuje w 2025 roku, że funkcja wielu loci badanych w takich testach nie jest w pełni poznana. Gdy znaczenie danego miejsca pozostaje niejasne, istnieje pole do interpretacji, a to pole nie jest błędem.

Ile pozycji w ogóle mierzy chip DNA?

Większość chipów przeznaczonych na rynek konsumencki obejmuje od 600 000 do 800 000 pozycji (Lu et al., 2021). Liczba ta stanowi mniej niż jeden procent z ponad 100 milionów potwierdzonych ludzkich wariantów w referencyjnej bazie danych dbSNP. Punkt odniesienia jest ważny: chodzi o udział w bazie wariantów, a nie o udział w Twoim genomie.

Czym jest imputacja i jak bardzo zmienia mój wynik?

Imputacja oznacza obliczeniowe uzupełnianie pozycji, których chip nie odczytuje, na podstawie zmierzonych pozycji znajdujących się w pobliżu. Według badania opublikowanego w Genome Medicine powstałe w ten sposób odchylenie w większości przypadków pozostaje poniżej pięciu rang centylowych i nie zmienia interpretacji; tylko w około jednym procencie przypadków jest ono wyraźnie większe (Chen et al., 2020).

Czy testy DNA różnych dostawców można ze sobą porównywać?

Tylko w ograniczonym zakresie, a powód tkwi w informacjach zawartych w raporcie. Dwa stwierdzenia można porównać, jeśli oba wskazują tę samą badaną pozycję i podają, względem jakiej grupy dokonano porównania. Jeśli tych informacji brakuje, porównujesz dwa sformułowania zamiast dwóch wyników. Na poziomie odczytanych liter zgodność jest natomiast wysoka.

Następny krok

Dwa pytania, na które ten artykuł nie odpowiada

Sposób technicznego odczytu został tu jedynie zarysowany. Osobną kwestią jest też to, czy raz oddana próbka zachowuje ważność przez lata. Każdej z tych kwestii poświęcono osobny artykuł.

Genotypowanie czy sekwencjonowanie Dlaczego jeden test DNA wystarczy

Czytaj dalej

To może Cię również zainteresować

Jak prawidłowo odczytywać wyniki testu DNA

Gdy dostępny jest tylko jeden raport: jak interpretować zawarte w nim informacje, sekcja po sekcji.

Spersonalizowane żywienie na podstawie DNA: co się za tym kryje

Co wynika z analizy w kontekście zaleceń i jak towarzystwa specjalistyczne oceniają jej użyteczność.

Źródła

Kalf RRJ, Mihaescu R, Kundu S, de Knijff P, Green RC, Janssens ACJW: Różnice w przewidywanym ryzyku w osobistych testach genomowych dotyczących powszechnych chorób złożonych. Genetics in Medicine 16(1), 2014, DOI 10.1038/gim.2013.80 – doi.org
Niemieckie Towarzystwo Żywieniowe: Żywienie spersonalizowane – jak to działa? Wywiad z prof. dr Christiną Holzapfel, 2025, dostęp 31.08.2026 – dge.de
Lu C, Greshake Tzovaras B, Gough J: Przegląd danych genotypowych pochodzących bezpośrednio od konsumentów oraz narzędzie kontroli jakości (GenomePrep) do celów badawczych. Computational and Structural Biotechnology Journal 19, 2021, DOI 10.1016/j.csbj.2021.06.040 – doi.org
Chen S-F, Dias R, Evans D, Salfati EL, Liu S, Wineinger NE, Torkamani A: Imputacja genotypu i zmienność szacowania poligenicznego wyniku ryzyka. Genome Medicine 12, 2020, DOI 10.1186/s13073-020-00801-x – doi.org

Trzy przyczyny rozbieżnych prognoz między dostawcami pochodzą ze źródła [1]. Dosłowny cytat dotyczący funkcji loci genowych oraz informacja o około 1000 loci genetycznych pochodzą ze źródła [2]. Informacje o liczbie mierzonych pozycji, stosunku do bazy wariantów dbSNP oraz nakładaniu się dwóch popularnych chipów pochodzą ze źródła [3]. Informacje o imputacji wraz z jej ograniczeniem pochodzą ze źródła [4]. Porównanie 23 chipów w sześciu grupach pochodzenia zostało w tekście przypisane autorom, czasopismu naukowemu i rokowi publikacji: Nguyen et al., Scientific Reports 12, 2022, DOI 10.1038/s41598-022-22215-y. Informacje o cenie, zakresie i rodzaju próbki pochodzą ze strony produktu mybody®x, do której uzyskano dostęp 31.08.2026. Wszystkie źródła otwarto i sprawdzono 31.08.2026. W pracach [1] i [3] dostawcy oraz producenci są wymienieni z nazwy; ich nazwy zostały tutaj opisane neutralnie, a liczby przejęto bez zmian.

certyfikat / znak jakości mybody®x (MYBODY Lab GmbH)

Zespół redakcyjny i ekspercki mybody®x

Nutrigenetyka Diagnostyka laboratoryjna Nauka o żywieniu Analiza danych genetycznych

Ten artykuł powstał w zespole redakcyjnym i eksperckim mybody®x. Zespół łączy nutrigenetykę, diagnostykę laboratoryjną i naukę o żywieniu. Osoby, które współpracują przy jego tworzeniu, są wymienione na stronie autorów.

Opublikowano 31.08.2026 · Ostatnia aktualizacja: 31.08.2026

Analiza DNA służy doradztwu w zakresie żywienia i stylu życia. Nie jest procedurą diagnostyczną, nie stanowi prognozy choroby i nie zastępuje badania ani konsultacji lekarskiej. Warianty genetyczne opisują prawdopodobieństwa w grupach populacji, a nie przesądzają o losie poszczególnych osób.